کیست بارتولن یکی از انواع کیستهایی است که در دستگاه تناسلی بانوان ایجاد میشود. غدههای بارتولن غدههایی مایعی شکل و کوچک هستند که در دو طرف مهبل قرار دارند. این دو غده وظیفه دارند تا با ترشح مایع، همواره فضای واژن را مرطوب نگه دارند. مایعی که درون این غدهها ایجاد میشود از مسیر مجراها وارد واژن میشود. بنابراین اگر مسیر مجراها و لولهها به هر علتی بسته شود، مایعی که درون این دو غده تشکیل میشود راهی برای بیرون آمدن ندارد و درون غده باقی میماند. در نتیجه کیست بارتولن به وجود میآید.

کیست بارتولین چیست؟
همانطور که پیشتر هم اشاره کردیم کیست بارتولن کیستی به صورت مایع است که در دهانه واژن به وجود میآید. در صورتی که این کیست تخلیه نشود باعث التهاب واژن میشود. این بیماری اغلب دردی ندارد و ممکن است فرد مبتلا متوجه آن نشود. اما در چکاپهای منظم و دورهای توسط پزشک تشخیص داده میشود. خوشبختانه کیست بارتولن خوشخیم بوده و قابل درمان است. اما در صورتی که زود تشخیص داده نشود و سایز آن بزرگ شود میتواند دردسرساز باشد و مشکلات متعددی را برای بیمار ایجاد کند.
چه عواملی سبب بروز کیست بارتولین میشوند؟
علت بروز کیست بارتولین به طور دقیق مشخص نیست. اما طبق نظر پزشکان هرگونه عاملی که باعث آسیب رسیدن به غدد یا عفونتهای مزمن شود میتواند زمینه ایجاد این کیست را فراهم کند. این عوامل عبارتند از:
• ترشحات با غلظت زیاد
• آسیب رسیدن به پوست واژن
• سوزاک، کلامیدیا و سایر عفونت های مقاربتی
• باکتری اشرشیاکلی
• عفونت در مجاری تناسلی از طریق باکتری استرپتوکوک پنومونیه
بیشتر بدانید: ترشحات واژن در بارداری
علائم کیست های بارتولین
ابتلا به کیست بارتولین علائم خاصی ندارد و به دلیل اینکه دردناک نیست، تا مدتها بیمار آن را حس نمیکند. اما در صورتی که اندازه کیست بزرگ شده یا دچار عفونت شود میتواند دردناک باشد. از علائم تشکیل این کیست میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
• درد در هنگام رابطه جنسی
• وجود تودههای دردناک در دهانه واژن
• تب و لرز
• قرمزی دهانه واژن
• احساس درد و ناراحتی هنگام نشستن یا راه رفتن
نحوه تشخیص کیست بارتولن
تشخیص کیست بارتولن توسط پزشک امکانپذیر است. پزشک میتواند با بررسی سوابق پزشکی بیمار و روشهای زیر وجود این کیست را تشخیص دهد.
• معاینه لگنی
• بررسی کردن احتمال سرطان واژن از طریق تست بیوپسی، برای خانمهایی که سن آنها بالای ۴۰ سال است.
• برداشتن نمونه از ترشحات واژن و بررسی احتمال عفونت در آزمایشگاه
بیشتر بدانید: ترشحات سفید واژن
کیست های بارتولین معمولا در چه افرادی ایجاد میشوند؟
کیستهای بارتولن معمولاً در افراد بین ۲۰ تا ۳۰ سال به وجود میآیند و طبق آمارها هرچه سن افزایش پیدا میکند احتمال مبتلا شدن به این کیستها کمتر میشود. علاوه بر آن با توجه به اینکه این غدهها قبل از رسیدن به بلوغ جنسی فعالیتی ندارند احتمال اینکه کودکان به این کیست مبتلا شوند بسیار ضعیف است. به طور کلی افراد زیر کاندیدای مبتلا به این کیست هستند.
• خانمهایی که فعالیت جنسی آنها زیاد است.
• خانمها و دختر خانمهایی تابحال که باردار نشدهاند.
• خانمهایی که قبلاً سابقه ابتلا به این کیست را داشتهاند.
• خانمهایی که در ناحیه آلت تناسلی دچار صدمههای جسمی شدهاند.
• خانمهایی که عمل جراحی واژن انجام دادهاند.
کیست بارتولین چگونه درمان میشود؟
درمان کیست بارتولن با توجه به سایز و اندازه این غده و میزان آلودگی آن بستگی دارد. برخی از انواع روشهای درمان این غده عبارتند از:
• درمان کیست به وسیله حمام سیتز: به حمام کردن در وان گرم در اصطلاح پزشکی حمام سیتز گفته میشود و یکی از بهترین راهکارهای درمانی برای از بین بردن کیست است. شما باید به طور مداوم به مدت یک هفته درون آب گرم بنشینید تا کیست بارتولن پاره و تخلیه شود.
• جراحی: اگر کیست بزرگ باشد و به وسیله حمام سیتز از بین نرود باید از روش جراحی استفاده کرد. جراحی این کیست به صورت بیهوشی یا بیحسی انجام میشود. به این صورت که پزشک برش کوچکی را روی کیست ایجاد میکند تا تخلیه شود. سپس برای تخلیه کامل، لولهای لاستیکی به نام کاتتر را به مدت ۶ هفته در محل برش قرار میدهد.

• آنتی بیوتیک: در صورتی که پس از انجام آزمایش مشخص شود که کیست بارتولن آلوده است و یا فرد به عفونت جنسی مبتلا است پزشک مصرف آنتی بیوتیک و پماد را تجویز میکند.
• لیزر: در این روش با استفاده از لیزر دی اکسید کربن کیست را برش میدهند و مایع درون آن را بیرون میکشند. در انتها نیز به وسیله همین لیزر، محل برش بخیه میخورد.
• کیسه سازی یا مارسوپیالیزیشن: برای درمان کیست بارتولن با استفاده از این روش ابتدا کیست را برش میزنند. مایع درون آن را بیرون میکشند و سپس لبههای کیست را به گونهای بخیه میزنند که به شکل یک کیسه در بیاید. این روش باعث میشود که تخلیه مایعات بهتر صورت بگیرد و یکی از قدیمیترین راهها برای درمان این نوع کیست است که به صورت بیحسی یا بیهوشی انجام میشود.
روش های خانگی برای تسکین درد ناشی از کیست بارتولین
اگر به دنبال روشهای خانگی برای تسکین درد ناشی از کیست بارتولن هستید مصرف عسل را به شما پیشنهاد میکنیم. ترکیب عسل با سرکه سیب، زنجبیل و آلوئهورا میتواند در درمان این بیماری بسیار مفید عمل کند.
علاوه بر عسل، میتوانید از مرهم سیاه برای تخلیه کیست بارتولین و درمان درد آن استفاده کنید. فقط کافیست مقداری از این مرهم را روی کیست بمالید تا عفونتهای درون کیست تخلیه شوند.
علاوه بر این موارد، مصرف مسکنهای خفیف، کمپرس آب گرم و حمام و آب گرم در خانه میتواند راه درمان مناسبی برای برطرف کردن کیست بارتولن باشد.
خطرات کیستهای بارتولین
راجع به خطرات کیستهای بارتولین باید بگوییم که این کیستها معمولاً کوچک و غیرعفونی هستند و نشانه یا علامتی ندارند. خطرناک بودن این کیستها به اندازه، دردناک بودن یا عفونی بودن آنها بستگی دارد. در صورتی که کیستها آلوده به عفونت شدید شوند میتوانند خطرناک شوند.
راه های پیشگیری از کیست بارتولن
راههای پیشگیری از ابتلا به کیست بارتولن به شرح زیر است.
• اجتناب از برقراری رابطههای جنسی متعدد
• استفاده از کاندوم در طول رابطه جنسی
• رعایت بهداشت فردی دستگاه تناسلی
• انجام معاینات مرتبط توسط پزشک متخصص

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورتی که علائمی مانند درد هنگام راه رفتن، قرمز شدن ناحیه تناسلی، حس تورم در واژن، تب بالا یا درد در رابطه جنسی را تجربه کردید حتماً باید به پزشک مراجعه کنید و اقدامات لازم را برای معاینه و درمان انجام دهید.
نتیجه گیری
کیست بارتولن به علت بسته شدن غدد بارتولن ایجاد میشود و هنوز علت قطعی برای ایجاد این مشکل مشخص نشده است. برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری حتماً بهداشت واژن را رعایت کرده و در هنگام برقراری رابطه جنسی از کاندوم استفاده کنید. در صورتی که هر یک از علائم این کیست را در بدن خود احساس کردید هر چه سریعتر به بهترین متخصص زنان در تبریز مراجعه کنید تا زودتر روند درمان را در پیش بگیرید.
سوالات متداول کیست بارتولین
درمان کیست بارتولن چقدر طول میکشد؟
مدت زمان درمان این بیماری به اندازه و شکل کیست بستگی دارد. اگر کیست کوچک باشد بعد از یک هفته تا چند روز بهبود پیدا میکند و در صورتی که سایز آن بزرگ باشد ممکن است تا چند ماه باقی بماند.
آیا کیست بارتولن یک بیماری مقاربتی است؟
خیر. کیست بارتولن بیماری مقاربتی نیست اما ممکن است علت تشکیل آن ناشی از برخی عفونتها مانند سوزاک، کلامیدیا و… باشد.
سریعترین راهکار برای درمان کیست بارتولین چیست؟
حمام سیتز یکی از سریعترین راهکارها برای درمان این کیست است که در عرض ۴ الی ۵ روز میتواند عفونت و تورم را کاهش دهد.



